فرهنگ لغت راجی

۵
(۱۵)

سلام

زبان راجی یکی از کهن‌ترین زبان‌های ایرانی در فلات مرکزی است. مردمان قالهر نیز از دیرباز به زبان راجی مختص خود تکلم داشته‌اند اما متاسفانه اکنون نسل جدید قالهر به زبان فارسی صحبت می‌کنند و راجی تنها در میان بزرگان و ریش سفیدان روستا تکلم می‌شود.

اگر بدین شکل شرایط ادامه یابد بزودی شاهد از بین رفتن این زبان خواهیم بود. بر همین اساس از اهالی روستا بخصوص نسل‌های جوان‌تر تقاضا داریم تا با یاری هم به حفظ این میراث ارزشمندمان کمک کنند.

لطفا کلمات راجی را بهمراه معنی و نحوه تلفظ آن (املائ انگلیسی) در فرم مخصوصی که برای این کار فراهم شده برای ما بفرستید تا یک فرهنگ لغت راجی اصیل مخصوص خودمان داشته باشیم.

شما می‌توانید هر بار تا ۱۰ کلمه را همزمان باهم برای ما بفرستید، برای این کار آنها را به ترتیب در فرم وارد کرده و با خط فاصله (-) از هم جدایشان کنید. لطفا دقت کنید تا کلمات تکراری نبوده و از قبل در فرهنگ لغت وجود نداشته باشند.

همچنین می‌توانید داستان‌هایی کوتاه به زبان راجی همراه با معنی آن در بخش نظرات بفرستید تا با نام خوتان نمایش داده شود و به درک مفهوم و زیبایی این زبان کمک کرده باشید.

منتظر دستان گرم شما برای یاری هستیم.

******

    لطفا امتیاز دهید

    کلمه راجیاملاء انگلیسیمعادل فارسی
    پورَPooraپسر
    دُتِDoteدختر
    جِنکَjenkaزن
    مِردَMerdaمرد
    دا داDaa daaخواهر
    دَدَDa daبرادر (داداش)
    ای روIrooامروز
    هِززِHezzeدیروز
    صُباحSobahفردا
    هَتِHateحالا
    لاوُLavoآره (بله)
    بَممَBammaآمد
    بُششُBosh shoرفت
    بورَBooraبیا
    بِشَBeshaبرو
    اَتتِAtteداره میاد
    پابیPaabiپاشو
    هاچینHaachinبشین
    پیشینPishinظهر
    شَوِShaveشب
    اُوOvآب
    خُوَKhovaخواب
    ها خُسHaa khosبخواب
    کی یَKi yaخانه
    کی یاKi yaaکجا
    نِنگَلNengalاینا
    نُنگَلNongalاونا
    بَرَBaraدر (درب)
    کُلاوKolaavکلاه
    گو راوَGooraavaجوراب
    شِویSheviپیراهن
    کِوشKevshکفش
    چه اَکِریChe akeriچیکار میکنی
    کی یا بُدی؟Ki yaa bodiکجا بودی؟
    بالBaalبیل
    اَورِAvreابر
    وَفرِVafreبرف
    اَلُوAlovآتش
    با رَBaaraبیار
    بِش گیBesh giبگیر
    ها دَHaa daبده
    ها نَHaa naبزار
    آرگیرAar girبردار
    دُونDovnدهان
    چَیمِChaymeچشم
    اِس تَلEstalاستخر
    وِرَنگVerangرعد و برق
    بَهمَریاBah mariaشکست
    دَر کَتDar katافتاد
    کِلاKelaکره
    دووDooدوغ
    کَشتِنKashtenکاشتن
    چوو وِChooveچوب
    دِندَDendaزنبور
    مالووچَMaa loo chaگنجشک
    قِلاGhe laaکلاغ
    وَرگVargگرگ
    کَوگKavgکبک
    اِس بَEs baسگ
    مال جینMaljinگربه
    کَرگKargمرغ
    بِزیلَBezilaبزغاله
    وَرَVaraبرره
    گاGaaگاو

    نظرات

    • سلام
      خیلی کار قشنگیه
      ممنون از زحمتاتون

    • درود بر شما من جاسبی ام در منطقه ما هنوز سالخوردگان راجی حرف میزنند البته عده اندکی میخواستم بگم اون اسپه هست برگرفته از اسپاکو (به معنای سگ ماده نام دایه کوروش بزرگ)نه اس ب اصلاحش کنید

      • با درود و تقدیم احترام خدمت شما دوست عزیز
        متاسفانه زبان راجی با این تاریخ کهن در حال فراموشی است و مختص منطقه خاصی هم نیست و در بیشتر مناطق همچون جاسب و قالهر رو به افول است.
        زبان راجی در قالهر با گویش محلی تلفظ می‌شود و همین امر تفاوت زیادی در بیان ایجاد می‌کند. اما ریشه زبان در همه جا یکیست.
        در گویش راجی قالهری سگ را اِسبَه می‌نامند و همانطور که شما فرمودید در جاسب اسپه تلفظ می‌شود. و البته توضیح جالبی هم که در خصوص دایه کوروش بزرگ آوردید جای بسی تامل دارد.
        شخصا بارها به منطقه جاسب و روستاهای زیبایش سفر کرده‌ام و از شما دوست عزیز جاسبی‌امان به خاطر ارسال این نظر و مشارکت در فرهنگ لغت راجی سپاسگذارم.
        پاینده باشید.

    • علیرضا حسین زاده دهیار

      باسلام وخداقوت بسیار کار قشنگ ومثبتی در زمینه شناساندن روستای قالهر انجام دادین واقعا دمتون گرم وممنونم موفق وسربلند باشید در زمینه همکاری همواره در خدمتگراری حاضرم .

      • باسلام و عرض احترام خدمت شما آقای حسین‌زاده دهیار محترم
        ممنون از نظرات مثبت و انرژی بخش شما
        گسترش این مجموعه نیازمند همکاری همه اهالی روستا بویژه جوانان است.
        از شما تقاضا داریم تا وب سایت قالهری‌ها را به دیگران نیز معرفی کنید.
        پیشاپیش قدردان زحمات ارزشمند شما در جهت آبادی روستایمان هستیم.
        پاینده باشید.

      • در شهر من خوانسار هم به همین زبان تکلم میکنیم و به زبان خوانساری معروف است و این زبان خوشبختانه زنده است

    • سلام
      افرین ادامه دهید .این گنجینه باید کامل شود

      • امروز مستندی رو درباره‌ی روستای شما دیدم و واقعا علاقه مندم که به روستای شما سفر کنم. وبسایت شما رو پیدا کردم و وظیفم دونستم که از شما بخاطر این کار بسیار زیبا در شناساندن روستاتون به مردم ایران، تشکر می‌کنم.
        امید-ایلام

        • باسلام و احترام
          سپاس امید عزیز
          از مهر و محبت شما صمیمانه تشکر می‌کنیم.
          حتما به روستای ما سفر کنید، حضور شما باعث خوشحالی و دلگرمی ما خواهد بود.
          امیدواریم سالی خوب و پر از برکت پیش رو داشته باشید.

    • علیرضا شیخ الا سلامی

      با سلام وتشکر از جنابعالی به لحاظ شناخت روستای قالهر .بسیار گار خوب وارزنده ای میباشد .من هیچ اطلاعی از این سایت نداشته .امروز با یکی از دوستان که پزشک میباشد صحبت روستایمان شد بحصوص در مورد معنی قالهر .نهایت وارد گوگل شدیم واین سایت را پیدا کرده .وظیفه خود دانستم که از شما بخاطر این کارتان تشکر نمایم با تشکر مجدد شیخ الا سلامی

      • با عرض سلام و تقدیم احترام
        ممنون از حسن نظر شما جناب شیخ الاسلامی عزیز
        سلامت و دلشاد باشید همیشه.

    • روستای…روستای ماست و یه چشمه باستانی و دست ساز داریم که اسمش) رهنگ( رهنگ در زبان راجی یعنی راه آب با آهنگ.
      جالب اینکه این چشمه موقع تخلیه آبش صدای طبل مانندی داره

    • سلام آخاله … از مزوش پیام میدم … راجی تا بیست سال آینده حداقل در منطقه کاشان و دلیجان به کلی نابود میشه .. البته بهمراه بسیاری دیگر از جمله مازنی و گیلک و حتی برخی نقاط لری و کردی . .. ولی گوشی مثل راجی و تاتی در معرض خطر بیشتری قرار داره .. بسیاری از این کلمات البته نه به این گستردگی در صحبت های عامیانه مردم مزوش هم استفاده میشه . برخی هم با کمی تغییر استفاده میشن… اما من دیدم شما خواهر رو نوشتین دادا و برادر رو نوشتین دِده یا dada و dede درصورتی که ما برعکس میگیم .. دادا بیشتر به داداش میخوره و میتونه صحیح تر باشه .گرچه شاید سهوا اشتباه نوشتین.

      • باسلام و احترام، آخاله ارادت داریم خدمت شما و مردم خوب مزوش؛ بله درسته متاسفانه اکثر گویش‌های محلی کشور به دلایل مختلف در معرض فراموشی و افول هستند. در این میان همانطور که شما گفتید زبان راجی از همه بیشتر در خطر فراموشی است. خواهر به راجی در قالهر دادا (daa daa) گفته می‌شود و برادر دَدَ (da da). تفاوت در تلفظ کلمات راجی هم محل به محل متفاوت و کاملا طبیعی است. اما یک نکته اینکه ” دَدَ ” در زبان ترکی به معنای بابا هست و ” دا ” در گویش لری به معنی مادر 🙂 یعنی ریشه این کلمات برای زن و مرد همانطور که در راجی استفاده می‌شود در زبان‌های دیگر هم استفاده می‌شود.
        سالم و سلامت باشید آخاله
        در پناه حق.

    • خیلی از کلمات شبیه کوردی هستش

    • عالی ممنون از زحماتتون کلمه هاکاملا شبیه راجی جاسب هست هر چی بتونم از پدر و مادرم میپرسم میزارم اینجا متولد واران جاسب هستن

      زونومو نََواجُم😅

      • باسلام و احترام
        سلامت باشید دوست عزیز.
        سایشون مستدام باشه.
        درود بر مردم جاسب بویژه روستای واران.
        زونوم زونوم 🙂

    • به زبان مازندرانی شبیهه
      آمد : بِمو
      بیا : بِرو
      بشین : هِنیش
      شب…
      آب…
      خواب…
      بخواب: باخِس

      کفش : کوش

      ابر : اَوِر

      برف : وَرف

      بده : هادِ

      دهن : دِهون

      استخر : اَس تِل

      افتاد : دَ کِتِ

      دوغ : دوو

      کاشتن : دِکاشتِن

      چوب : چوو

      گرگ : وِرگ

      کبک: کوک

      مرغ : کِرگ

      برره : وَرِ

      گاو : گوو

    • عمو یه چندتاشون رو اشتباه نوشتی

    • ملک محمدی

      با سلام و تشکر بی پایان از شما

      کتابی در دو جلد بنام زیندار به رشته تحریر در امده که یک جلد آن کلمات، جمله بندی و دستور زبان راجی و اشعار و مثلها به زبان راجی است و جلد دیگر آن در ارتباط با روستای تاریخی بیدهند نطنز نوشته شده
      فکر کنم جمع اوری و مطالعه این نوع کتابها در زنده نگه داشتن این زبان و فرهنگ کهن پارسی بسیار مهم است

    • از شهر طرق رود

      به نام خدا وبا سلام.
      ممنون از تلاش وپژوهش شما در زمینه گویش که به لهجه ی مردم شهر طرق(tarq) یا طرق رود نطنز شباهت زیادی دارد.

    • باسلام ممنون از سایت خوبتون، در شهر ما هم پیش از این مردم به زبان راجی حبت میکردن اما از ۵۰ سال قبل به این طرف این زبان منسوخ شد و با تبلیغات فراوان صحبت کردن به این زبان مذموم شناخته شد بصورتیکه الان فقط افراد مسن به این زبان تکلم میکنن و تعداد کمی از افراد میانسال به این زبان اشنا هستند، خیلی دوست دارم این زبان رو یاد بگیرم و زنده اش کنم، راستی کتاب زبان کویر : تحقیق درباره زبان آران و بیدگل پیشنهاد میکنم مطالعه بفرمایید که بصورت دستورزبانی و کامل در مورد این گویش غنی نگاشته شده است.

    • درود خدمت شما، احمدرضا هستم اهل روستای ونداده و آفرین به اقدام زیباتون واقعا حیف و نگران کنندست که این زبان کهن از یادها فراموش بشه ،در حد توانم چند لغت ارسال کردم امیدوار که کمکی کرده باشم

    • سلام من میمه ای هستم و ما هنوز به این زبان صحبت می کنیم.

    • مریم رحیمی ویشته

      سلام من مریم رحیمی ویشته هستم از نطنز روستای ویشته در روستای ما قدیمی ها به زبان راجی صحبت میکنن ،من خودم تمام تلاشمه صحبت کنم.
      ما تو نطنز به سگ میگیم کویkooya به گربه هم میگیم ملی meli
      هزه کویش بمیه ،ملی ش بخوارده
      دیروز سگ اومد گربه رو خورد

    • آرمان کورد

      با سلام به دوست عزیز صاحب وبلاگ. تمام کلمات با زبان کوردی یکی بود بعضی هاشون با کمی اختلاف ولی کلا یکی بودن خیلی برام جالب بود. امیدوارم یه بار به شهر شما بیام و از نزدیک این گویش کهن رو گوش کنم. با تشکر. آرمان کورد _کرماشان

    • خوشحالم که همزبان های خودم رو در جا های دیگه ی ایران هم میبینم، من از میمه اصفهان هستم که ما هم به زبان راجی صحبت میکنیم و برام جالب بود که شما هم به خواهر میگید دادا و له برادر میگید دد. چون خیلی جا ها اینطور نمیگن، خیلی از کلماتمون مشترک بود تا جایی که دیدم، مناهی ما به سگ میگیم کووَه. Kuwa

    • جواد کلاهدوز

      سلام ، بسیار کار ارزشمند و زیبایی انجام دادید ، دست مریزاد ، میخواستم عرض کنم خدمتتون که در شمال بجنورد مرکز خراسان شمالی شهری هست بنام ( راز ) که تمام اهالی این شهر به زبان راژی صحبت میکنن حتی العان ، و خیلی خیلی کم تحت تاثیر زبان فارسی قرار گرفته ، اگه بتونید با اهالی شهر راز در تماس باشید بسیار مفید خواهد بود

    • امیرعلی ابراهیمی مومن

      زبان ایرانی یعنی این و شباهت های لغات محلی هرنقطه ازخاک مام میهنمان ایران تعجبی ندارد .گویش مازنی گیلانی کردی بلوچی سیستانی وخراسانی ولی ولی وراجی درفلات داخلی وآذری باستان ومنطقه البرزجنوبی بخصوص وهچنین همدان ودیگرمناطق جنوب ایران خوزستان وووو.خواستم بگم که اصفهان وووووعرب های مستعرب همه وهمه ایرانی هستند وزنده وجاودان بادایران سربلند که ریشه مادری شان راجی میباشد. راجی راارج بنهیم واورازنده نگه داریم که تاریخ ومقدمه فرهنگ پارسی هست

    • درودبه خانواده بزرگ راجی زبانان ایران.ازاینکه این واژه هاونظرات رودیدم بسیارخوشحال شدم.بنده هم ازاهالی وزوان ومیمه هستم اکثرواژه هامشابه وصحیح بودفقط تفاوت لهجه وبیان درمنطقه ما وجودداره وبااین تفاسیرلهجه مردم کامووجوشقان قدیمی ترهست حتی درشهرمافامیل راجی هم وجودداره واین نشان ازسوادبالای مسئول ثبت احوال قدیم داره.
      چندواژه هم ازشهرمن
      ملو یعنی گربه
      کو وَه به معنی سگ
      مارنجین یعنی گربه
      مارچونه یعنی مورچه
      بابگرده یعنی پدربزرگ
      ننگرده یعنی مادربزرگ
      گرد یعنی بزرگ
      کاشتن رومیگیم بککری
      دده وداداودت وپور درست بود
      امیدوارم تلاش بیشتری برای حفظ واحیای میراث معنوی خودمون داشته باشیم.تشکراز همگی

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *